Wyszukiwarka

Postanowienie WSD z dnia 14 września 2021 r.

Treść:

sygn. akt: WSD 16/21

POSTANOWIENIE

Dnia 14 września 2021 r.

 

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury

w sprawie adw. X z urzędu oraz z zażalenia Ministra Sprawiedliwości i obwinionego na postanowienie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego 
z dnia 13 marca 2021 r., sygn. WSD 16/21

na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 95n i art. 89 ust. 1 i 2 Ustawy Prawo o adwokaturze

 

postanawia:

uchylić zaskarżone postanowienie

WSD  16/21

                                                               Uzasadnienie

Postanowieniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego z dnia 13 marca 2021 roku zostało zawieszone postępowanie dyscyplinarne w sprawie WSD 16/21, w której kasacja 
od  orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 8 lutego 2020 roku skierowana do Izby Karnej Sądu Najwyższego k. 183 z powołaniem się na wątpliwości 
i rozstrzygnięcia dotyczące statusu Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a w szczególności na treść wyroku TSUE z dnia 19.11.2019 roku, uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego 
z dnia 23.01.2020 roku oraz postanowienia TSUE z dnia 08.04.2020 roku wydanej w trybie zabezpieczenia, a dotyczące „zamrożenia” działalności Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z nieznanych powodów została rozstrzygnięta przez Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, która  uchyliła orzeczenie i przekazała do ponownego rozpoznania przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania powołał się na niepewność co do legalności wydanego orzeczenia z powołaniem się na wyżej wskazywane  wyroki, uchwały i postanowienia.

Od postanowienia z dnia 13 marca 2021 roku w kwestii zawieszenia postepowania odwołał się Minister Sprawiedliwości oraz obwiniony adwokat X, zarzucając obrazę art.22§1kpk w zw. z art. 95n Poa, wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury mając do rozpoznania oba zażalenia ale działając także z urzędu na podstawie powołanych w petitum przepisów postanowił uchylić zaskarżone postanowienie wobec zaistnienia nowych okoliczności o których mowa niżej:

Postanowieniem Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE) z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie I C – 204/21, Rzeczpospolita Polska została zobowiązana m.in. do natychmiastowego zawieszenia stosowania przepisów krajowych odnoszących się w szczególności do uprawnień Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, a także do zawieszenia skutków wydanych już uchwał Izby Dyscyplinarnej zezwalających na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej lub jego zatrzymanie, a także do powstrzymania się od przekazania spraw określonych w wyżej wskazanym artykule do rozpoznania przez organ sądowy, który nie spełnia wymogów niezależności wskazanych w szczególności w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r. (C-585/18, C-624/18 i C-625/18) i powiadomienia Komisji Europejskiej, nie później niż w ciągu miesiąca od doręczenia postanowienia o wszystkich środkach, które przyjęła w celu jego pełnego zastosowania. W wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie I C – 791/19 TSUE stwierdził, że system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w Polsce jest niezgodny z prawem Unii, a w szczególności, że Izba Dyscyplinarna nie daje w pełni rękojmi niezawisłości oraz bezstronności od władzy ustawodawczej i wykonawczej,zaś stworzony system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów może być wykorzystywany do politycznej kontroli orzeczeń sądowych lub nacisków na sędziów w celu wpłynięcia na ich decyzje.

W Uchwale Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 20 lipca 2021 r.  w związku z treścią: - postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE) z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie I C – 204/21, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wskazuje, że:” postanowienie TSUE z 14 lipca 2021 r. oraz wyrok TSUE z 15 lipca 2021 r. zostały wydane w zakresie kompetencji TSUE i w żaden sposób nie naruszają Konstytucji RP. Zarówno postanowienie zabezpieczające, jak i wyrok TSUE, które dotyczą przepisów składających się na tzw. reformę wymiaru sprawiedliwości w Polsce nie odnoszą się tylko do ustroju, właściwości polskich sądów i ich funkcjonowania, ale wskazują, że przepisy te naruszają podstawowe prawa i wartości Unii. O ile zatem można zgodzić się z twierdzeniem, że prawo europejskie nie obejmuje wprost dziedziny jaką jest organizacja wymiaru sprawiedliwości i kompetencje w tym zakresie przynależą państwom członkowskim, to z pewnością prawo europejskie zobowiązuje państwa członkowskie do przyznania obywatelowi skutecznej ochrony prawnej oraz obejmuje prawa i wartości podstawowe, na których Unia się opiera (art. 2 Traktatu o UE) w tym zasadę państwa prawnego i poszanowanie praw człowieka. Jednym z istotnych praw człowieka w państwie prawnym jest prawo do sądu. Sądu niezależnego, w którym orzekają niezawiśli sędziowie. Taki sąd jest warunkiem zapewnienia obywatelowi skutecznej ochrony prawnej. Niezależność sądów i niezawisłość sędziów mają przy tym wynikać nie tylko z wewnętrznego przekonania sędziów na czele z Pierwszym Prezesem SN, ale z takiego ukształtowania przepisów krajowych, które ową niezależność i niezawisłość w ramach skutecznej ochrony prawnej obywatelowi zapewnią. Jeśli zatem przepisy krajowe (w tym przypadku część przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym i ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych) organizują wymiar sprawiedliwości w Polsce w taki sposób, że nie spełniają wymogów prawa Unii dotyczących niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, nie zapewniają skutecznej ochrony prawnej – to naruszają prawo europejskie, godzą w zasadę państwa prawnego i prawo obywatela do sądu. Orzecznictwo TSUE wskazujące na fakt takiego naruszenia, domagające się przywrócenia stanu zgodnego z prawem i stosującego środki tymczasowe w obszarze wymiaru sprawiedliwości w żaden sposób nie narusza Konstytucji i jako takie nie może być uznane za ultra vires (poza zakresem kompetencji). Dodać należy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2021 r. nie ma żadnego wpływu na skuteczność, ważność i obowiązywanie postanowienia Wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 14 lipca 2021 r. oraz wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 lipca 2021 r. Zauważyć należy, że w przypadku, gdy TSUE stwierdza uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego, na państwie tym spoczywa obowiązek przyjęcia środków niezbędnych do tego, by uchybienie to ustało. Każdy organ władzy publicznej w Polsce, w tym Pierwszy Prezes SN, każdy sąd i sędzia będący funkcjonariuszem publicznym w zakresie własnej kompetencji ma prawny obowiązek respektować i wykonać orzeczenie TSUE, w tym w postanowienia w przedmiocie środków tymczasowych. Nie zmienia tego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2021 r. Niezależnie od zastrzeżeń formalnych dotyczących ważności tego orzeczenia (zagadnienie składu orzeczniczego 4 Trybunału Konstytucyjnego, wydanie orzeczenia w wyniku pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez Izbę Dyscyplinarną SN, która nie jest sądem w rozumieniu Konstytucji RP) podkreślić należy, że zawiera on w sobie zastrzeżenie „ultra vires”, które zarówno przy postanowieniu, jak i wyroku TSUE nie zostało spełnione  Są one przykładem instrumentalizacji prawa, dążenia do nadania pozorów legalności ewentualnemu niepodporządkowaniu się orzecznictwu TSUE. Godzą nie tylko w pewność prawa, powodują dezorientację społeczną w zakresie prawa obowiązującego, ale mogą również spowodować nieodwracalne negatywne skutki prawne, gospodarcze i społeczne. Nie dostrzegają lub nie chcą dostrzec, że Komisja Europejska na mocy Traktatów posiada uprawnienia, które mają na celu zapewnienie jednolitego stosowania i integralności prawa UE. Konieczność sięgnięcia do nich przez Komisję wywoła negatywne skutki dla Polski i Polaków. Działanie, które może takie niebezpieczeństwo uczynić realnym jest działaniem na szkodę interesu publicznego naszego kraju i prywatnego każdego obywatela, dla którego obecność Polski w UE jest podstawową wartością. Mając na uwadze powyższe Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej apeluje o pełne, prawidłowe i niezwłoczne wykonanie zarówno postanowienia TSUE z 14 lipca 2021 r. oraz wyroku TSUE z 2021 r., a przede wszystkim o podjęcie, przy jak najszerszym udziale środowisk prawniczych, prac legislacyjnych w celu dostosowania polskich przepisów dotyczących funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości do wymogów Konstytucji i wiążącego Polskę prawa międzynarodowego oraz zapewnienia obywatelowi skutecznej ochrony prawnej oraz realizacji prawa do sądu przed niezależnym sądem i niezawisłym sędzią.”

Tak też Komunikat Stowarzyszenia Sędziów Polskich „IUSTITIA” nt. praktycznych skutków wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 lipca 2021 w sprawie C 791/19 oraz postanowienia zabezpieczającego z 14 lipca 2021 w sprawie C 204/21:

„ W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 lipca 2021 w sprawie C 791/19 oraz postanowieniem zabezpieczającym z 14 lipca 2021 w sprawie C 204/21 sędziowie, jako odpowiedzialni za stosowanie prawa Unii Europejskiej w Polsce, będą stosowali te orzeczenia na co dzień, gdyż orzeczenia TSUE są bezpośrednio skuteczne. Od dnia ich wydania wszystkie organy, w tym sądy, powinny pomijać skutki prawne decyzji Izby Dyscyplinarnej  „

 Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu z zażalenia-jakoby rozstrzygnięcia wskazywane w uzasadnieniu dotyczyły i były wiążące tylko dla jednej grupy zawodowej, tj. dla sędziów. Trudno sobie  bowiem wyobrazić sytuacje w której Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego dla sędziów nie jest sądem, natomiast jest nim dla innych grup zawodowych.

Wyższy Sąd Dyscyplinarny przywołuje w tym miejscu uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie I KK 119/20 z dnia 16 grudnia 2020r., wskazującego, że: ”rozpoznanie kasacji w Izbie Karnej Sadu Najwyższego jest efektem stosowania przez Sąd Najwyższy postanowienia wydanego w dniu 8 kwietnia 2020 roku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-791/19,przy uwzględnieniu, iż sposób wykonania tego postanowienia musi wynikać z poszanowania zasady lojalnej współpracy organów państw unijnych, w tym sądów ostatniej instancji(art.4 ust.3 Traktatu UE).To zaś musi skutkować uznaniem, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy C-791/19 Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie powinna orzekać w żadnej kategorii spraw, co do których ustawa o Sadzie najwyższym z dnia 8 grudnia 2017r.(tj. Dz.U.z 2019r.,poz.825)określa jej właściwość. Jest oczywiste, że skoro zabezpieczenie orzeczone przez TSUE wynikało z istniejącego ryzyka braku niezależności izby dyscyplinarnej ( pkt 89 postanowienia), zaś z kolei niezależność Sądu Najwyższego jest kluczową dla zagwarantowania praw jakie jednostki wywodzą z prawa unii ( pkt 91 postanowienia), to nie jest dopuszczalne aby strony, osoby fizyczne mogły być narażone na rozpoznawanie spraw przez organ, który może nie być sądem -  w znaczeniu wskazanym w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak i art. 19 ust. 1 akapit 2 TFUE i Art. 47 Karty Praw Podstawowych – z uwagi na brak wymaganej niezależności. Co również istotne, w pkt 2 postanowienia TSUE wprost wskazano, że Rzeczpospolita Polska zostaje zobowiązana, natychmiast i do czasu wydania wyroku kończącego postępowanie w sprawie C-791/19 do powstrzymania się od przekazania spraw zawisłych przez Izbę Dyscyplinarną SN do rozpoznania przez skład, który nie spełnia wymogów niezależności wskazanych w szczególności w wyroku z dnia 19 listopada 2019 r. A.K.i in. ( C-585/18, C-642/18 i C-625/18). Zatem w tym zakresie postanowienie to nie dotyczy tylko spraw dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, jak ma to miejsce w pkt 1 postanowienia, co musi być uwzględnione także przez Sąd Najwyższy jako organ sądu krajowego w perspektywie ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie C-791/19 także w odniesieniu do spraw odpowiedzialności dyscyplinarnej innych zawodów- w tym adwokata ( por. np. uzasadnienia postanowienia SN  z dnia 4 listopada 2020 r., I NWW 72/20).  … Niezależnie od tego trzeba również wskazać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego niezależność Izby Dyscyplinarnej jest kwestionowana a obszerną i wszechstronna argumentację którą do takich wniosków doprowadziła Sąd Najwyższy w różnych składach ( por. np. uzasadnienie wyroku SN z dnia 5 grudnia 2019 r., III P  7/18, OSNP 2020, z. 4, poz. 38 – postanowienie SN z dnia 15.01.2020 r., III P       O 8/18, OSNP 2020,    z. 10, poz. 114 – uchwała połączonych izb – izba cywilna, karna oraz pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I – 4110- 1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7). 

Wyżej wskazane orzeczenia i postanowienia TSUE z 14 i 15 lipca 2021 roku stoją w kontrze z opinią zawartą w zażaleniu  o właściwym sposobie powołania Izby Dyscyplinarnej oraz wyboru jej członków a także gwarancji niezależnego i bezstronnego sądu

W tym stanie rzeczy wobec nowych –wyżej wskazywanych rozstrzygnięć TSUE Wyższy Sąd Dyscyplinarny postanowił uchylić zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania, co umożliwi Prezesowi Wyższego Sądu Dyscyplinarnego na podjęcie dalszych działań w sprawie, bowiem w niniejszej sprawie kasacje rozpoznawała Izba Dyscyplinarna, wskazana przez TSUE jako: „organ sądowy, który nie spełnia wymogów niezależności” i jak wcześniej wskazano  organ do którego kasacja nie była przesłana do rozpoznania. 

Sygnatura: WSD 16/21
Data wydania: 2021.09.14

Kontakt

Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Wyższy Sąd Dyscyplinarny
Adwokatury
ul. Świętojerska 16, 00-202 Warszawa
Zobacz na mapie
  Kancelaria Wyższego Sądu Dyscyplinarnego:
 

Kierownik:
Małgorzata Wańkowicz-Redzik
tel. 22 505 25 10
e-mail: sekretariat.wsd@adwokatura.pl 
           kancelaria.wsd@adwokatura.pl

           

  Sekretariat:
Magdalena Krzyna
tel. 22 505 25 10
faks 22 505 25 11
e-mail: wsd@adwokatura.pl
poniedziałek - piątek: 9.00-15.00

© 2018 Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury. Projekt i wykonanie: Hedea.pl

Ta strona wykorzystuje pliki cookies i inne podobne technologie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w pamięci Twojego urządzenia. Zobacz szczegółowe informacje jak zarządzać plikami cookies przy użyciu swojej przeglądarki internetowej. Polityka plików cookies.

pliki cookies z tej strony.